کدام رشتههای هنری در دانشگاه پرهزینهتر هستند؟
راهنمای واقعی برای داوطلبانی که میخواهند قبل از انتخاب رشته، هزینهها را هم بدانند.
یکی از سؤالهای مهمی که خیلی از داوطلبان کنکور هنر و خانوادهها قبل از انتخاب رشته میپرسند این است:
«کدام رشتههای هنر در دانشگاه خرج بیشتری دارند؟»
این سؤال کاملاً مهم و منطقی است.
چون در رشتههای هنر، برخلاف خیلی از رشتههای دیگر، هزینه فقط به شهریه دانشگاه محدود نمیشود. حتی اگر در دانشگاه دولتی و روزانه هم قبول شوید، باز هم ممکن است در طول تحصیل برای بعضی رشتهها هزینههای جانبی قابلتوجهی داشته باشید.
مثلاً ممکن است لازم باشد برای یک رشته:
- مدام ابزار و متریال بخرید
- وسایل تخصصی تهیه کنید
- هزینه چاپ، ماکت، دوخت یا ساخت پروژه بدهید
- لپتاپ یا نرمافزار قویتری داشته باشید
- یا برای اجرای پروژههای عملی مرتب خرج کنید
به همین دلیل، بعضی رشتههای هنر از نظر هزینههای دوران تحصیل واقعا سنگینتر از بقیه هستند.
در این مقاله هنریون، بررسی میکند کدام رشتههای هنری معمولا پرخرجترند، چرا اینطور است، و هنگام انتخاب رشته باید حواستان به چه چیزهایی باشد.
اول یک نکته مهم: هزینه در رشته هنر فقط «شهریه» نیست
خیلیها وقتی درباره گرانی یک رشته حرف میزنند، فقط به شهریه فکر میکنند.
اما در رشتههای هنر، هزینه واقعی معمولاً از این بخشها تشکیل میشود:
۱) شهریه دانشگاه
اگر دانشگاه آزاد، غیرانتفاعی، شبانه یا پردیس باشد، شهریه مهم میشود.
۲) ابزار و متریال
مثلاً رنگ، مقوا، بوم، پارچه، نخ، کاغذ، ابزار طراحی، وسایل ساخت ماکت و…
۳) تجهیزات تخصصی
مثل دوربین، لپتاپ قوی، قلم نوری، چرخ خیاطی، ابزار دوخت، نرمافزار، پرینتر و…
۴) اجرای پروژه
بعضی رشتهها پروژههایی دارند که خود دانشجو باید برای ساخت و ارائه آنها هزینه کند.
۵) هزینه پورتفولیو و ارائه
مثلاً چاپ شیت، تهیه نمونهکار، دوخت لباس، آمادهسازی اثر، قاب، ماکت، استایلینگ و…
پس وقتی میگوییم یک رشته «پرهزینه» است، منظورمان این است که مجموع این موارد در آن رشته بیشتر میشود.
۱) طراحی لباس
یکی از پرخرجترین رشتههای هنر در دوران دانشگاه
اگر بخواهیم یکی از رشتههایی را نام ببریم که معمولا در دوران تحصیل هزینه بالایی دارد، طراحی لباس قطعاً یکی از گزینههای اصلی است.
چرا طراحی لباس پرهزینه است؟
چون دانشجو معمولا با هزینههای متعددی درگیر میشود:
- خرید پارچه
- خرید خرجکار، یراق، نخ و لوازم دوخت
- تهیه ابزار طراحی و الگوسازی
- دوخت نمونه کار
- ساخت کالکشن
- اجرای پروژههای عملی
- گاهی تهیه مانکن یا پرداخت هزینه دوخت حرفهای
در این رشته فقط طراحی روی کاغذ مطرح نیست.
خیلی وقتها دانشجو باید طرح را به نمونه واقعی نزدیک کند و همین موضوع هزینهها را بالا میبرد.
نتیجه:
اگر کسی وارد طراحی لباس میشود، باید از قبل بداند که این رشته فقط خلاقیت نمیخواهد؛
از نظر مالی هم معمولاً جزو رشتههای پرخرجتر هنر است.
۲) طراحی پارچه
رشتهای تخصصی با هزینههای متریال و اجرا
طراحی پارچه هم میتواند جزو رشتههای نسبتاً پرهزینه باشد، بهخصوص برای دانشجوهایی که بخواهند کارشان را جدی و حرفهای جلو ببرند.
هزینههای رایج در طراحی پارچه:
- ابزار طراحی
- متریال چاپ و ارائه
- ساخت پترن و نمونه
- چاپ روی پارچه
- تهیه نمونههای اجرایی
- نرمافزار یا تجهیزات دیجیتال در بعضی پروژهها
این رشته شاید در نگاه اول از طراحی لباس کمخرجتر به نظر برسد، اما وقتی پروژهها جدیتر میشوند، هزینه اجرای کار میتواند بالا برود.
۳) سینما
رشتهای که ممکن است هزینههای فنی بالایی داشته باشد
سینما از آن رشتههایی است که بسته به گرایش و نوع کار دانشجو، میتواند بسیار پرخرج شود.
چرا؟
چون بخشی از پروژههای این رشته به ابزار و تولید وابستهاند:
- دوربین
- لنز
- تجهیزات نور
- میکروفون و ضبط صدا
- تدوین و نرمافزار
- لپتاپ یا سیستم قوی
- هزینه فیلمبرداری پروژه
- رفتوآمد، لوکیشن، اجرا و تولید
البته همیشه لازم نیست همه این وسایل را شخصاً بخرید و خیلی از دانشجوها از امکانات گروهی، دانشگاهی یا اجارهای استفاده میکنند، اما در هر حال سینما جزو رشتههایی است که میتواند خرجتراش باشد.
نکته مهم:
اگر دانشجویی بخواهد فقط در حد پاس کردن واحدها جلو برود، شاید هزینهها قابل کنترلتر باشند.
اما اگر بخواهد حرفهایتر نمونهکار بسازد، هزینهها بالا میروند.
۴) عکاسی
رشتهای که هزینه اصلی آن در تجهیزات است
عکاسی هم از رشتههایی است که خیلی وقتها از بیرون جذاب و ساده به نظر میرسد، اما در عمل میتواند پرهزینه باشد.
هزینههای اصلی در عکاسی:
- دوربین
- لنز
- کارت حافظه، هارد و تجهیزات نگهداری
- نور و تجهیزات جانبی
- ادیت و نرمافزار
- چاپ عکس
- رفتوآمد برای پروژهها
- گاهی اجاره استودیو یا لوکیشن
اگرچه میشود با تجهیزات محدودتر هم شروع کرد، اما بهطور کلی عکاسی رشتهای است که داشتن ابزار مناسب در آن خیلی مهم است و همین موضوع هزینه را بالا میبرد.
۵) طراحی صنعتی
رشتهای که ممکن است بهخاطر ماکت و نرمافزار پرهزینه شود
طراحی صنعتی هم برای بعضی دانشجوها جزو رشتههای نسبتا سنگین از نظر مالی است.
چرا؟
چون در این رشته معمولا با این هزینهها روبهرو میشوید:
- ساخت ماکت
- خرید متریال برای مدلسازی
- ابزار برش و اجرا
- چاپ شیت و ارائه
- نرمافزارهای تخصصی
- لپتاپ یا سیستم نسبتاً قوی
- رندرینگ و آمادهسازی پروژهها
گاهی یک پروژه طراحی صنعتی فقط از نظر متریال ماکت و ارائه، هزینه قابلتوجهی روی دست دانشجو میگذارد.
بهخصوص اگر فرد بخواهد پروژههایش را تمیز، حرفهای و رقابتی ارائه کند.
۶) مجسمهسازی
از پرخرجترین رشتههای هنری از نظر متریال
اگر رشتههایی مثل مجسمهسازی را هم در نظر بگیریم، باید گفت این رشته معمولاً جزو پرهزینهترین رشتههای هنر است.
دلیل اصلی:
- گل، گچ، رزین، فایبرگلاس، فلز، چوب یا سایر متریالها
- ابزار ساخت
- فضای کار
- حملونقل آثار
- هزینه نهاییسازی و ارائه
مجسمهسازی از آن رشتههایی است که حجم فیزیکی کارها هم زیاد است و همین باعث میشود هزینه فقط به خرید متریال محدود نباشد.
۷) نقاشی
هزینهدار، اما معمولاً قابلکنترلتر از بعضی رشتهها
نقاشی هم هزینههای خودش را دارد و اصلاً رشته ارزانی نیست، اما در خیلی از مواقع نسبت به طراحی لباس، سینما یا مجسمهسازی قابلکنترلتر است.
هزینههای نقاشی:
- بوم
- رنگ
- قلممو
- کاغذ و مقوا
- ابزار طراحی
- قاب یا ارائه نهایی اثر
اگر دانشجو بخواهد بهصورت جدی و با متریال حرفهای کار کند، هزینهها بالا میروند.
اما معمولاً هنوز در مقایسه با بعضی رشتههای اجراییتر، قابل مدیریتتر است.
۸) گرافیک
معمولا از رشتههای کمخرجتر نسبت به بسیاری از شاخههای دیگر
در مقایسه با بسیاری از رشتههای هنری، گرافیک / ارتباط تصویری معمولا جزو رشتههای کمخرجتر یا حداقل کنترلپذیرتر است.
چرا؟
چون بخش مهمی از کارها دیجیتال است و هزینهها بیشتر روی این موارد متمرکز میشوند:
- لپتاپ یا سیستم مناسب
- نرمافزار
- گاهی چاپ
- ابزار طراحی اولیه
- احتمالاً قلم نوری
در گرافیک معمولا خبری از متریال سنگین، دوخت، ماکت پیچیده یا تجهیزات حجیم نیست.
به همین دلیل، از نظر مالی برای خیلی از دانشجوها قابلمدیریتتر است.
پس کدام رشتهها معمولا پرخرجترند؟
اگر بخواهیم خیلی کاربردی و خلاصه جمعبندی کنیم، معمولاً این رشتهها در دانشگاه پرهزینهتر محسوب میشوند:
رشتههای معمولا پرخرج:
- طراحی لباس
- طراحی پارچه
- سینما
- عکاسی
- طراحی صنعتی
- مجسمهسازی
رشتههای نسبتا کمخرجتر یا قابلکنترلتر:
- گرافیک
- بعضی گرایشهای نقاشی
- برخی شاخههای نظریتر هنر
اما یک نکته خیلی مهم: نوع دانشگاه و سبک کار تو هم تعیینکننده است
ممکن است دو دانشجو در یک رشته واحد تحصیل کنند اما هزینههایشان کاملا متفاوت باشد.
مثلا:
- یکی فقط در حد تکالیف معمول جلو میرود
- دیگری میخواهد حرفهایترین پورتفولیو را بسازد
- یکی از امکانات دانشگاه استفاده میکند
- دیگری بیشتر وسایل را شخصی تهیه میکند
- یکی در دانشگاه دولتی تحصیل میکند
- دیگری در دانشگاه شهریهپرداز است
پس اسم رشته مهم است، اما سبک تحصیل، سطح جدیت و نوع دانشگاه هم خیلی روی هزینه اثر میگذارد.
هنگام انتخاب رشته هنر، چرا باید به هزینه توجه کرد؟
توجه به هزینه به معنی ترسیدن از رشته نیست.
به معنی انتخاب آگاهانه است.
خیلی از داوطلبان فقط بر اساس علاقه تصمیم میگیرند، اما بعد از ورود به دانشگاه تازه متوجه میشوند که هزینههای رشتهشان بیشتر از چیزی بوده که فکر میکردند.
این موضوع گاهی باعث فشار روحی، افت کیفیت کار یا حتی نارضایتی از رشته میشود.
برای همین بهتر است داوطلب قبل از انتخاب رشته، فقط به اسم رشته یا ظاهر جذاب آن نگاه نکند؛
بلکه اینها را هم بسنجد:
- هزینه متریال
- ابزار لازم
- هزینه پروژهها
- توان مالی خانواده
- امکان درآمدزایی در آینده
- و میزان علاقه واقعی خودش
در مشاورههای انتخاب رشته هنریون هم یکی از موضوعات مهم همین است که داوطلب فقط از زاویه علاقه تصمیم نگیرد، بلکه با شناخت دقیقتری از فضای واقعی هر رشته انتخاب کند.
جمعبندی
اگر بخواهیم صادقانه جواب بدهیم، در میان رشتههای هنر معمولا طراحی لباس، طراحی پارچه، سینما، عکاسی، طراحی صنعتی و مجسمهسازی جزو رشتههای پرخرجتر دانشگاهی هستند؛
چون هم ابزار و متریال بیشتری میخواهند، هم اجرای پروژه در آنها هزینهبرتر است.
در مقابل، رشتههایی مثل گرافیک معمولا از نظر مالی کنترلپذیرترند، هرچند آنها هم کاملاً بیهزینه نیستند.
در نهایت، بهترین انتخاب این نیست که صرفاً ارزانترین رشته را پیدا کنی؛بهترین انتخاب این است که رشتهای را انتخاب کنی که هم به آن علاقه داشته باشی، هم واقعیتهای مالیاش را بدانی، و هم بتوانی با آگاهی وارد مسیر آن شوی.
